Ume jolasei buruz gehiago jakin nahi baldin baduzu sar zaitez web orrialde honetan:
http://www.euskomedia.org/PDFAnlt/jgl/21001075.pdf
jueves, 28 de mayo de 2009
Umeekin burutzeko milaka jolas
Ume jolasei buruz gehiago jakin nahi baldin baduzu sar zaitez web orrialde honetan:
http://www.euskomedia.org/PDFAnlt/jgl/21001075.pdf
miércoles, 27 de mayo de 2009
Joko Tradizionalen Museoa. Campo (Huesca)
Beste museo etnografikoek ez bezela, Campoko Museoak nekazaritza mundutik aisiadiaren bitartez ibilbidea proposatzen du. Zertan aritzen ziren aisialdian? Noiz dibertitzen ziren? Nola? Jolasen ikuspegi atsegin eta ezberdinez gain, erakusketak nekazaritzaren munduaren gizarte eta kultura prozesuei buruzko ez ohizko ikuspegi bat erakusten du.
Ikasleen arteko harremanak sendotzeko euskal joko eta jolasak
Euskal Soin Jarduera proiektuaren baitan, hainbat euskal joko eta jolasetan parte hartzen aritu dira Elgoibarko ikasleak. Harremanak sortu eta sendotzea da ekimen honen helburu nagusienetako bide batez, Euskal Kulturan murgildurik gozatu eta ikasiz.
Gehiago jakiteko:
http://www.elgoibarren.net/content/view/83/11/
domingo, 24 de mayo de 2009
OZEANIAKO JOLASAK
SIGUE A LA MADRE (Zelanda Berria)
Materiala: Ez
Komenigarria da jolas honetan aritzeko zelai handi batean egotea. Jokalari kopuru minimoa hirukoa da, hortik gora nahi beste. Guztien artean jokalari bat aukeratuko da "ama" deituko zaiona eta guztien aurretik joango dena. Gainontzekoak honen atzean kokatuko dira ilada batean, batak besteari bizakarra ematen diolarik.
"Ama" edozein tokitara irtengo da korrika eta gainontzekoak atzetik joan beharko dira. Hanka baten gainean joan ahalko da, salto eginez, beso bat buru gainean daramala...
Gainontzekoek imitatu egin beharko dute, norbait okertzen den unean kanporatua izango delarik. Azkena geratzen dena da irabazlea eta "ama" berria izango dena.
A TIERRA (Australia)
Materiala: Teniseko pilota
5-7 jokalari zirkulu batean jarriko dira. Jokalari batek pilota gorantz bota eta ondokoari pasatuko dio. Jokalariek pilota gorputzeko edozein atalekin kolpatu ahalko dute. Kontrola eta pasea egiterako garaian pilota lurrera erortzen zaion jokalariak hurrengo txandan gorputzeko atal bera erabili beharko du belaun bat lurrean duen bitartean. Pilota berriro erortzen bazaio bi belaunak lurrean jarri beharko ditu. Hirugarrenez baldin bada ukondo bat gehituko du, laugarrenean bi ukondoak eta bukatzeko okotsa. Oker gutxien egiten dituen jokalariak irabaziko du.
Materiala: Ez
Komenigarria da jolas honetan aritzeko zelai handi batean egotea. Jokalari kopuru minimoa hirukoa da, hortik gora nahi beste. Guztien artean jokalari bat aukeratuko da "ama" deituko zaiona eta guztien aurretik joango dena. Gainontzekoak honen atzean kokatuko dira ilada batean, batak besteari bizakarra ematen diolarik.
"Ama" edozein tokitara irtengo da korrika eta gainontzekoak atzetik joan beharko dira. Hanka baten gainean joan ahalko da, salto eginez, beso bat buru gainean daramala...
Gainontzekoek imitatu egin beharko dute, norbait okertzen den unean kanporatua izango delarik. Azkena geratzen dena da irabazlea eta "ama" berria izango dena.
A TIERRA (Australia)
Materiala: Teniseko pilota
5-7 jokalari zirkulu batean jarriko dira. Jokalari batek pilota gorantz bota eta ondokoari pasatuko dio. Jokalariek pilota gorputzeko edozein atalekin kolpatu ahalko dute. Kontrola eta pasea egiterako garaian pilota lurrera erortzen zaion jokalariak hurrengo txandan gorputzeko atal bera erabili beharko du belaun bat lurrean duen bitartean. Pilota berriro erortzen bazaio bi belaunak lurrean jarri beharko ditu. Hirugarrenez baldin bada ukondo bat gehituko du, laugarrenean bi ukondoak eta bukatzeko okotsa. Oker gutxien egiten dituen jokalariak irabaziko du.
EUROPAKO JOLASAK
PELELE (Espainia)
Materiala: Panpina (hobe trapuzkoa)
izara edo manta handia
Izara edo manta lurrean zabalduko da erdian panpina (pelele) jarriko delarik. Lau jokalarik izara lau albo horietako bakoitzetik hartuko dute. Jokoaren helburua panpina behin eta berriro ahalik eta altuen botatzea da. Zenbait tokitan jolasa abesti herrikoiekin lagundua joaten da.
RESCATE (Inglaterra)
Materiala: zapi bat jokalariko (kolore bat taldeko)
Bi talde egongo dira, bakoitzean 10 jokalari gutxienez. Talde bakoitzean kapitain bat aukeratu beharko da. Zelaiaren erdigunea zein izango den ondo finkatu ondoren borobil bat markatuko da. Honez gain zelaiaren alde banatan "etxea" eta "kartzela" ere markatu beharko dira. Talde bakoitzaren zelaiak diagonalean eta bakoitza bestearen kontrako aldean egon beharko dira.
Hasten den taldeko kapitainak bizkorrena den korrikalaria erdiguneko borobilera bidaliko du, horra iristean "hemen" esango du. Une horretan aurkari bat bere bila irtengo da, lehenengo taldeko kapitainak beste taldekide bat azken honen bila agintzen duen bitartean. Aldi berean ere bigarren kapitainak berdina egingo du.
Jokalari bakoitza bere "etxean" sartzen saiatuko da, baina harrapatua izaten bada kontrakoen kartzelan itxaron beharko du taldekide baten libratzen duen arte. Jolasa talde bateko jokalari guztiak kartzelaratuak direnean bukatuko da.
MOROS Y CRISTIANOS (Espainia)
Materiala: Ez
Bi talde osatuko dira, bietan jokalari kopuru berdina egonik. Talde bakoitzak bere zelaia izango du eta zelaia bukatzen den tokian marra bat markatuko da. Jokalari guztiak marra horren atzean kokatuko dira. Zozketaz aukeratuko talde bateko jokalaria marratik irten eta kontrakoen marra parera hurbilduko da, bertan besoak luzatuta edukiko dituzten aurkariak egongo dira. Irten den jokalariak aurkari bat aukeratuko du, eskuan eman eta berriro bere marrara bueltatu beharko da. Aurkaria lehenengoaren atzetik abiatuko da harrapatzera. Marra gurutzatu aurretik harrapatzea lortzen badu bere taldera eramango du preso. Jokalari batek aurkaria harrapatuz gero preso dagoen taldekide batengatik aldatu dezake. Aurkari guztiak harrapatzen dituen taldeak irabaziko du.
PELEAS DE ALMOHADAS (Frantzia)
Materiala: Kojinak edo burukoak
Nahi beste jokalarik joka dezake. Bakoitzak bere kojin edo burukoa izan beharko du.
Jokalariak elkarri jo beharko dira, zelaian zehar mugi daitezke. Batak bestea jarrai dezake edo baita izkutatuta geratu ere. Kojina botatzen duten jokalariak jokotik kanpo geratuko dira. Pertsona bakarra geratzen denean emango da bukatutzat jolasa.
Materiala: Panpina (hobe trapuzkoa)
izara edo manta handia
Izara edo manta lurrean zabalduko da erdian panpina (pelele) jarriko delarik. Lau jokalarik izara lau albo horietako bakoitzetik hartuko dute. Jokoaren helburua panpina behin eta berriro ahalik eta altuen botatzea da. Zenbait tokitan jolasa abesti herrikoiekin lagundua joaten da.
RESCATE (Inglaterra)
Materiala: zapi bat jokalariko (kolore bat taldeko)
Bi talde egongo dira, bakoitzean 10 jokalari gutxienez. Talde bakoitzean kapitain bat aukeratu beharko da. Zelaiaren erdigunea zein izango den ondo finkatu ondoren borobil bat markatuko da. Honez gain zelaiaren alde banatan "etxea" eta "kartzela" ere markatu beharko dira. Talde bakoitzaren zelaiak diagonalean eta bakoitza bestearen kontrako aldean egon beharko dira.
Hasten den taldeko kapitainak bizkorrena den korrikalaria erdiguneko borobilera bidaliko du, horra iristean "hemen" esango du. Une horretan aurkari bat bere bila irtengo da, lehenengo taldeko kapitainak beste taldekide bat azken honen bila agintzen duen bitartean. Aldi berean ere bigarren kapitainak berdina egingo du.
Jokalari bakoitza bere "etxean" sartzen saiatuko da, baina harrapatua izaten bada kontrakoen kartzelan itxaron beharko du taldekide baten libratzen duen arte. Jolasa talde bateko jokalari guztiak kartzelaratuak direnean bukatuko da.
MOROS Y CRISTIANOS (Espainia)
Materiala: Ez
Bi talde osatuko dira, bietan jokalari kopuru berdina egonik. Talde bakoitzak bere zelaia izango du eta zelaia bukatzen den tokian marra bat markatuko da. Jokalari guztiak marra horren atzean kokatuko dira. Zozketaz aukeratuko talde bateko jokalaria marratik irten eta kontrakoen marra parera hurbilduko da, bertan besoak luzatuta edukiko dituzten aurkariak egongo dira. Irten den jokalariak aurkari bat aukeratuko du, eskuan eman eta berriro bere marrara bueltatu beharko da. Aurkaria lehenengoaren atzetik abiatuko da harrapatzera. Marra gurutzatu aurretik harrapatzea lortzen badu bere taldera eramango du preso. Jokalari batek aurkaria harrapatuz gero preso dagoen taldekide batengatik aldatu dezake. Aurkari guztiak harrapatzen dituen taldeak irabaziko du.
PELEAS DE ALMOHADAS (Frantzia)
Materiala: Kojinak edo burukoak
Nahi beste jokalarik joka dezake. Bakoitzak bere kojin edo burukoa izan beharko du.
Jokalariak elkarri jo beharko dira, zelaian zehar mugi daitezke. Batak bestea jarrai dezake edo baita izkutatuta geratu ere. Kojina botatzen duten jokalariak jokotik kanpo geratuko dira. Pertsona bakarra geratzen denean emango da bukatutzat jolasa.
ASIAKO JOLASAK
PAJITAS (China)
Materiala: 20 palu hori
10 palu gorri
5 urdin
3 berde
2 zuri-gorri
Jokalari batek palu guztiak hartu eta lurrera erortzen utziko ditu. Txandaka, eta gainontzekoak mugitu gabe bat eskuratzen saiatuko da (puntuazio handienekoa hobe). Gainontzeko paluak mugitzen baditu hurrengoari pasako zaio txanda. Partida makila guztiak hartu direnean bukatzen da, eta kasu horretan puntuazio handiena eskuratu duenak irabaziko du. Palu zuri-gorria eskuratu duenak besteak lortzeko palanka modura erabili ahal izango du. Azken puntuazioa koloreen araberakoa da: horiak 3 puntu, gorriak 5 puntu, urdinak 10 puntu, berdeak 15 puntu eta zuri-gorriak 20 puntu.
PELOTA AL CUELLO
Materiala: 4-5 pilota (ez oso handiak)
Jokalariek,zutik, zirkulu bat osatuko dute. Pilota bat emngo zaie 5-6 jokalariko. Hauek, pilota kokotsa eta bularraren artean jarriko dute. Eskuak erabili gabe ezkerraldeko edo eskuinekoari (aurretik adostu bezala) pasatzen saiatuko dira. Ondokoak ere kokots eta bularraren artean bakarrik ahalko du baloia jaso. Ekintza bera errepikatuko da jolas osoan zehar, baina baloia lurrera erortzen zaiona kanporatua geratuko da.
A PANCAKE IS BURNING (Grodno, Bielorrusia)
Materiala: Klariona
Jokalariak lurrean marraztu duten borobilaren barnean sartuko dira (jokalari kopuru mugatugabea). Partaideetako bat kanpoan geratuko da, borobiletik 3-4 metrotara. Honek "el pancake se quema" esaten duen unean borobilean dauden guztiak kanpora irtengo dira, segundu batzuk pasata barrura itzuliz. Harrapatzaileak kanpoan dauden unea aprobetzatu beharko du norbait harrapatu ahal izateko. Harrapatua dena harrapatzaile izatera pasako da eta harrapatzailea besteekin batera barrura sartuko da.
LA COZ (China)
Materiala: soka bat
Bi jokalarik soka alboetatik helduko dute tentso gera daiten. Hirugarren partehartzaile batek soka ukitzeko helburuarekin ostikoa emango du airera. Soka ukitzea lortzen badu, zailago jarriko zaio gehiago igoz. Ukitzea lortzen ez badu hurrengoari pasako zaio txanda.
sábado, 23 de mayo de 2009
Gehiago jakin nahi?
«Bortxa nazazu» edo «Jo nazazu», Hego Afrikako haurren jolasak
Bortxaketen kopuru handiena duen herrialdea da Hego Afrika. Hainbeste, haurren artean «Bortxa nazazu-bortxa nazazu» eta «Jo nazazu-jo nazazu» harrapaketaren antzeko jolasak bihurtu direla azkenaldian. Hauxe Giza Eskubideen Batzordeak egin duen salaketa.
2008ko Martxoaren 12a
Umeak elkarren atzetik korrika ateratzen dira eta batak bestea harrapatzen duenean bortxatzearen edota jotzearen itxura egiten dute. «Honek argi adierazten du basakeria zein neurritara igo den eta sexu indarkeria zein barneratuta dagoen Hego Afrikan», argitu du Giza Eskubideen Batzordeak gaur argitara eman duen txostenak.
Poliziaren aurrean 54.000 bortxaketa salatzen dira, baina arlo honetan lanean ari diren hainbat erakundek dio benetan gertatzen direnak bederatzi aldiz gehiago direla. Azken proiekzio hau kontuan hartuta, 48 mlioi biztanle dituen herrialdean minutuero pertsona batek bortxaketa jasaten du.
Aipatu txostenak dionaren arabera, bortxaketen bosten bat ikastetxeetan ematen da eta horietatik asko irakasleen beraiek eginikoak dira.«Sexu erasoak jasan dituzten 1.227 neska ikasleen artean eginiko galdeketak esan du %8.6 irakasleen esku gertatu zela». Ikasle hauen %26ak uste du behartutako sexu harremana ez dela derrigorrez bortxaketa.
Txostenak azkenaldian gehitzen ari den beste gertaera bat jarri du mahai gainean. Ikasle mutilek, ustez homosexualak diren neskak erasotzen dituzte, aurrerantzean ikasleak lesbiana izateari utziko diolakoan.
Giza Eskubideen Batzordearen esanetan Hego Afrikan ikastetxeak beste edozein toki baino arriskutsuagoak dira, lapurretan eta sexu erasoak oso ohikoak baitira bertan. «Adin gutxiko ikasleen artean, 5etik 2k onartu egin du inoiz erasoren bat jasan duela», zehaztu du
GAUR8.info
http://www.gaur8.info/edukiak/20080308/67119/Bortxa-nazazu-edo-Jo-nazazu-Hego-Afrikako-haurren-jolasak
Bortxaketen kopuru handiena duen herrialdea da Hego Afrika. Hainbeste, haurren artean «Bortxa nazazu-bortxa nazazu» eta «Jo nazazu-jo nazazu» harrapaketaren antzeko jolasak bihurtu direla azkenaldian. Hauxe Giza Eskubideen Batzordeak egin duen salaketa.
2008ko Martxoaren 12a
Umeak elkarren atzetik korrika ateratzen dira eta batak bestea harrapatzen duenean bortxatzearen edota jotzearen itxura egiten dute. «Honek argi adierazten du basakeria zein neurritara igo den eta sexu indarkeria zein barneratuta dagoen Hego Afrikan», argitu du Giza Eskubideen Batzordeak gaur argitara eman duen txostenak.
Poliziaren aurrean 54.000 bortxaketa salatzen dira, baina arlo honetan lanean ari diren hainbat erakundek dio benetan gertatzen direnak bederatzi aldiz gehiago direla. Azken proiekzio hau kontuan hartuta, 48 mlioi biztanle dituen herrialdean minutuero pertsona batek bortxaketa jasaten du.
Aipatu txostenak dionaren arabera, bortxaketen bosten bat ikastetxeetan ematen da eta horietatik asko irakasleen beraiek eginikoak dira.«Sexu erasoak jasan dituzten 1.227 neska ikasleen artean eginiko galdeketak esan du %8.6 irakasleen esku gertatu zela». Ikasle hauen %26ak uste du behartutako sexu harremana ez dela derrigorrez bortxaketa.
Txostenak azkenaldian gehitzen ari den beste gertaera bat jarri du mahai gainean. Ikasle mutilek, ustez homosexualak diren neskak erasotzen dituzte, aurrerantzean ikasleak lesbiana izateari utziko diolakoan.
Giza Eskubideen Batzordearen esanetan Hego Afrikan ikastetxeak beste edozein toki baino arriskutsuagoak dira, lapurretan eta sexu erasoak oso ohikoak baitira bertan. «Adin gutxiko ikasleen artean, 5etik 2k onartu egin du inoiz erasoren bat jasan duela», zehaztu du
GAUR8.info
http://www.gaur8.info/edukiak/20080308/67119/Bortxa-nazazu-edo-Jo-nazazu-Hego-Afrikako-haurren-jolasak
Suscribirse a:
Entradas (Atom)
